| ecoli
| 122 |
 ETİKET HİLELERİ
Bakanlığımızca yapılan gıda denetimlerinde, önemli bir konu olan etiket denetimleri aylık izleme programlarına dahil edilerek Türkiye genelinde konunun incelenmesi sağlanmıştır. Bu program dahilinde her İl Müdürlüğü belirlenen ürün gruplarından yine belirli sayıdaki örneğin etiketlerini inceleyerek mevzuata uygun olmayan ürünlerle ilgili cezai işlem uygulamaktadır. Yıllardır önemli bir hile metodu olarak kullanılan aldatmacalarının bu sayede önüne geçilmeye çalışılıyor.
Etiketin de hilesi olurmuymuş diye düşünebilirsiniz. Elbette olur. Hem de hiç tahmin edemeyeceğiniz kadar çok. Denetimlerde karşılaştığımız etiket hilelerinin karşısında biz denetim elemanları bile şaşırıp kalıyoruz. Fakat sakın sanmayın ki bu hileler karşısında biz boş duruyoruz. Bolu İl Müdürlüğü gıda kontrolörleri olarak bu tür hileleri tespit ettiğimiz zaman üretici veya satıcı firma hakkında cezai işlem uyguluyoruz. Çünkü 5179 Sayılı Kanunun Reklam ve tanıtımlara dair aşağıda yazılı olan 21 inci maddesi aslında bu konuyu çok açık bir şekilde belirterek bu tür hileleri yapanlara uygulanacak cezayı belirliyor.
“Madde 21- Gıda maddeleri ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin etiketlenmesi, reklam ve tanıtımı; sahte, yanıltıcı veya gıdanın karakterine, yapısına, özellikle doğasına, özelliklerine, bileşimine, miktarına, dayanıklılığına, orijinine, üretim metoduna göre hatalı bir izlenim oluşturacak, gıdanın sahip olmadığı etki ve özelliklere atıfta bulunacak, tüm benzer gıda maddeleri ile aynı özelliklere sahip olduğu halde gıda maddesinin özel karakteristiklerine sahip olduğunu bildiren veya ima eden ifadeleri ve tüketiciyi yanıltacak yazı, resim, şekil ve benzerlerini içermemelidir.”
Denetim personelinin dahi çok zor fark edebildiği bu hilelerden örnekler verip konuyu inceleyelim. Ancak konu geniş kapsamlı olduğu için bu sayımızda Zeytinyağı, Sirke ve Bal ürünlerindeki hilelere bakacağız. Diğer ürünlerin etiketlerinde yapılan hileleri ise gelecek sayılarımızda ele almaya çalışacağız.
1- ZEYTİNYAĞI
Siz hiç “Zeytinyağlı Yağ” diye bir şey duydunuz mu? Bu da neymiş demeyin. Zeytinyağlı dolma, zeytinyağlı sebze yemekleri var da zeytinyağlı yağ olmaz mı? Adamlar yapmış.
Denetimde rastladığımız bir yağ tenekesinin üzerinde ilk bakışta zeytinyağı yazısı okunuyordu Ancak tenekenin arka tarafında küçük puntolu harflerle yazılan içindekiler bölümü okunduğunda ürün içerisinde çeşitli bitkisel yağların karışımı olduğu yazıyor. Dikkatli bir şekilde inceleyince yağ tenekesinin ön kısmında zeytin ve zeytinyağı resimlerinin üzerinde kocaman bir şekilde yazılan ifadenin “Zeytinyağı” değil de “Zeytinyağlı” olduğu görülüyor. Tabi ki halkın kalabalık olduğu pazarlar, cami önleri gibi yerlerde seyyar araçlarda uygun fiyatla satılan ürünü tüketici ilk bakışta ZEYTİNYAĞLI yerine ZEYTİNYAĞI diye okuyor. Halbuki bir “L” harfiyle kandırılan vatandaşımıza, şifa niyetine aldığı zeytinyağı yerine muhteviyatı tam belli olmayan karışım yağlar yediriliyor.
2-SİRKE
?
Her yıl turşu mevsiminde piyasada çok ucuz fiyatlara sirke satılıyor. 5 litrelik sirkelerin fiyatı neredeyse aynı miktardaki su fiyatına denk. Peki uzun süren bir fermantasyon sürecinden geçen sirkeler nasıl oluyor da bu kadar ucuz satılabiliyor? Hiç düşündünüz müPiyasada düşük fiyatla satılan sirkelerin büyük çoğunluğu öyle uzun süreli fermantasyondan falan geçmiyor. Peki, nasıl yapılıyor? Çok kolay. Büyük kazanlardaki suyun üzerine biraz asetik asit, biraz boya katıp karıştırdınız mı çok kısa sürede suni sirke elde ediliyor. Yalnız bu ürüne sirke denilerek satılırsa üretici açısından bazı sıkıntılar ortaya çıkabilir. Mesela kuru madde miktarına bakıldığında ürünün hileli olduğu ortaya çıkar ve firma cezaya maruz kalabilir. Bu nedenle ürün etiketinde ürün adı “Üzüm Sirkeli Salamuralık Konsantre” diye yazılıyor. Ancak bu ifade bizim gibi açıkça yazılmıyor. Üzüm sirke yazısı dikkat çekici büyüklük ve renkte fakat “li” eki ve “salamuralık konsantre” ifadesi arka fon resmiyle renk uyumlu ve küçük puntolarla yazılıyor. Yani çok dikkat etmezseniz ürünün gerçek adını okumak mümkün değil.
3- BAL
Balda da benzer şekilde küçük puntolu yazılar, arı resimleri ve özellikle içerisinde “Bal” ifadesi bulunan markalar kullanılarak tüketici aldatılmaktadır. Ürün etiketindeki yazılara ancak mercekle bakınca “Bal Aromalı Şurup”, “Çam Aromalı Şurup” gibi ifadeler okunabiliyor. Yani halkımızın şifa niyetine alarak yediği balın etiketine iyi dikkat etmezsek bal yerine glukoz ve fruktoz şurubu yiyebiliriz.
|
|
|
Yorum göndermek için lütfen üye girişi yapın.
|
|
|
|
Mesaj göndermeniz için üye olmanız gerekmektedir.
|
|
[b]SAFA[/b]