| ecoli
| 122 |
|
S.S.S: Haram - Helal Gıdalar |
|
GAZOZDA TESBİT EDİLEN ALKOLÜN HÜKMÜ NEDİR? BİR BÜYÜK VE GÜVENİLİR SANDIĞIM ÜRETİCİ FİRMA GAZOZA ALKOL KONMASA BİLE ZAMANLA İÇİNDE ETANOL YANİ ETİL ALKOLÜN OLUŞACAĞINI YAZMIŞ. BU DURUMUN DİĞER İÇECEK V
GAZOZDA TESBİT EDİLEN ALKOLÜN HÜKMÜ NEDİR? BİR BÜYÜK VE GÜVENİLİR SANDIĞIM ÜRETİCİ FİRMA GAZOZA ALKOL KONMASA BİLE ZAMANLA İÇİNDE ETANOL YANİ ETİL ALKOLÜN OLUŞACAĞINI YAZMIŞ. BU DURUMUN DİĞER İÇECEK VE GIDALARDA DA OLUŞABİLECEĞİNİ BELİRTMİŞ. ÖRNEĞİN MEYVE SULARINDA TURŞUDA DA OLUŞABİLİR DENMİŞ. BU KONUYLA İLGİLİ AYDINLATIRSANIZ SEVİNİRİM.
İçinde alkol tesbit edilen her içeceğe ya da yiyeceğe haram diyemeyiz.
Örneğin, etil alkol doğal olarak meyve ve sebzelerde bulunur. Zira, meyve ve sebzeler olgunlaştıkça oluşan fermantasyon sırasında yan ürün olarak belirli oranlarda Etil alkol ortaya çıkar. Gıda ve içecek sektöründe kullanılan doğal aromaların birçoğunda doğal olarak oluşmuş etil alkol mevcuttur. Bütün dünyada gıda regülasyonlarında etil alkolün belirli oranlarda yer alması doğal kabul edilmektedir.
Yiyecek ve içeceklerde bulunan etil alkol miktarı belli bir oranı geçmemelidir. Bu hüküm meyve suları tebliğinde bulunmaktadır. Nedeni de içinde karbonhidrat bulunan gıdalarda bir süre sonra doğal olarak alkolün oluşmasıdır. Bu, gıdanın kimyası gereğidir. Gıda Tebliğinde 5 gram sınırının konulmasını, r16;bu değerin altındaki miktarların kendiliğinden oluşum nedeniyle üründe bulunabileceğini göz önünde bulundurmakr17; diye açıklanıyor.
Gıda ve içecek üretiminde kullanılan doğal aromaların birçoğunda meyveden ve sebzeden kaynaklanan doğal alkolün bulunduğu bilinmektedir. Bu da nihai ürün olan gazozun on binde 5 oranında alkol içermesinin nedenidir. Gazozlara yaptırılan analizler, ekmek, ayran, yoğurt, meyve sebzeler, boza, kefir ve daha birçok gıdaya yapılmış olsaydı gene aynı sonuçların ortaya çıkacağı açıkça görülecekti. Bu nedenle içinde alkol bulunan her içeceğin haram olmasını söylemek doğru değildir.
Ancak işin bilinmeyen bir yönü vardır. O da içeceklerin içine çözücü olarak katılanların ne olduğudur.
Bütün gazozlarda tat veya koku verici esanslar kullanılır. Bu esanslar, yağ cinsinden maddeler olup suda çözünmezler. Bunları suda çözünür hale getirmek için hem su ile hem de yağlarla tam karışabilen (çözünebilen) ara çözücülere ihtiyaç olur. Bu hususta en bol, en ucuz ve en yaygın olarak kullanılan ara çözücü de etil alkoldür. Etil alkol bunun için gazozların terkibine girer. Kimya bilimi açısından bunun biraz daha açıklaması şöyledir: Kimyada, r16;benzer olanlar, birbiri içinde çözünürr17; kaidesi vardır. En mühim ve en çok kullanılan çözücü de su olduğundan suyun dışındaki bütün çözücülerde hidrofil (suyu seven, su ile tam karışan) ve hidrofob (suyu sevmeyen su ile tam olarak karışmayan) olarak ikiye ayrılır. Moleküllerinde hidrofil bulunduran maddeler su ile hidrofil assosiasyon yaparak berrak bir çözelti verebilir.
Etil alkolden başka, sekerat (sarhoşluk) verici olmayan sağlığa başka zararı da olmayan ara çözücüler yok mudur? Vardır. Fakat bunlar etil alkole nispeten daha pahalıdır ve imalatçının bunları seçip kullanmakta bir gayesi ve hassasiyeti yoksa, etil alkolden başkasını kullanmayabilir.
Tat ve koku verici yağ cinsi maddeleri suda çözünür hale getirmek için kullanılan etil alkol, gazoz içinde kimyevi bir değişime uğramaz mı?
Etil alkol, hidrofil ve hidrofob assosiasyon yaparak yağ cinsi maddelerin suda çözülmesini sağlar. Kimyada bunun adı r17;solvatasyonr17; olup fiziki bir olaydır. Fiziki olaya giren maddelerin asli mahiyeti genelde değişmez. Bir değişim olsa, bu fevkalade az oranda olabilir.
Bu açıklamalara göre :
1- Mayalama sonucu belli bir oranı aşmayan yiyecek ve içeceklerde olan alkol haram olmaz. Kefir gibi.
2- İçinde doğal olarak alkol bulunan yiyecek ve içecekleri yemek de helaldir. Meyveler gibi.
3- İçine çözelti olarak alkol katılanları ilaç ve tedavi maksadı olmaksızın kullanmak ise dinen sakıncalıdır. Çözücü olarak katılan alkol ise, bu alkol değişikliğe uğramadığı için o içeceği içmek helal olmaz. Eğer alkol dışında helal bir çözücü kullanıldıysa helal olur.
Sonuç olarak:
Yiyecek ve içeceklerde temel kural haramlığı kesinleşinceye kadar helal kabul edilmesidir. Bu nedenle haram olduğu kesinleşince haram olur. Şüphelilerden ise her zaman kaçınmak daha hayırlıdır.
Her hangi bir meşrubatın terkibini incelemek ve içine çözücü olarak da alkol konulup konulmadığını belirlemek gerekir. Bazı gazozcular, gazozun içine konulan esansın suya karışmasını temin için, kullanılan maddenin pahalılığı veya bulunmaması sebebiyle bunu etil alkolle yapmaktadırlar. Bu husustaki hüküm, gazozdan gazoza ve hatta imal eden şahsın dindarlığına göre değişmektedir. Verilecek hükümde bahsi geçen hususların bilinmesi lâzımdır.
Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet Editör
Bazı yiyeceklerde sağlığa zararlı maddeler var. İçinde bu tür maddelerden bulunan yiyeceklerin yenilmesi caiz midir?
Bu konularda tek tek her madde üzerinde durma imkanımız yoktur. Ancak bazı genel kuralları vermeyi uygun görüyoruz. İçeriğinde Dinin yasakladığı şeyleri ya da sağlığa zararlı olduğu bilinen yiyecek ve içecekleri tüketmek caiz değildir.
Sakınılması gereken yiyecekler ve içecekler:
1- Bizzat kendisi haram olan şeyler yemek. Leş, hınzır eti ve şarap gibi.
2- Kendisi haram olmayıp, gasp, hırsızlık, rüşvet yolu ile alınan şeyler.
3- Kişiye alerji yaptığı bilinen gıdaları yemek. Mesela balık, et, süt, yumurta, pastırma, turşu, çilek zarar verirse, bunlar, yalnız zarar verene haram, zarar vermeyene mubahtır.
5- Zararlı şeyler yemek. Mesela çamur, toprak, cam gibi.
6- Zehirli olan şeyler yemek. Zehirli ot, kokmuş et gibi.
7- Uyuşturucu maddeler yemek. Doktor tavsiyesiyle ilaç olarak kullanmak caizdir.
8- Temiz, fakat iğrenç şeyler yemek. Kurbağa, kanı olmayan böcekler, meyvenin, peynirin ve etin kurtları gibi.
Kur'an-ı kerimde mealen buyuruluyor ki:
Leş, akıcı kan, pis hınzır ve Allah'tan başkasının adı ile kesilmiş olan hayvanları yemek haramdır. (Enam Suresi, 145)
Eşyada yenip içilme bakımından asıl olan mubah olmaktır. Bütün eşya, aslında insanların yararlanmaları için yaratılmıştır. Onun için aslında temiz olan, akla ve sağlığa zararlı olmayan bir kısım hayvan etleri ve buğday, arpa, pirinç gibi ürünler, sebzeler, meyveler ve sıvılar helaldir. Bunlar yenip içilebilir.
Fakat bazı şeyleri yeyip içmek, insanlara zararlı, hikmet ve ihtiyaca aykırı olduğu için İslam dininde haramdır.
Hayvanlardan yaratılış gereği iğrenç olanların, dişleri veya tırnakları ile kendilerini savunup başkalarına saldıranların etleri haramdır.
Bitkilerden insanı öldüren veya aklını gideren, vücudu zehirleyen veya herhangi bir şekilde sağlığa zararlı olan şeyleri yemek haramdır. Misal: Afyon, haşhaş, penç gibi sarhoşluk veren ve aklı bozan şeyleri yemek caiz değildir.
Sıvılardan bedene zararlı olan, insana sarhoşluk veren şeyleri içmek haramdır. Çünkü sarhoşluk veren bir sıvının azı da, çoğu da müctehidlerin çoğunluğuna göre haramdır. Bir hadis-i şerifde buyurulmuşlur. "Çoğu sarhoşluk veren şeyin azı da haramdır." Bu gibi sıvıların içilmesindeki zararlar, herkes tarafından bilinmektedir.
Temiz olan içilecek bir sıvı, bedene zarar verecek bir hale gelmedikçe bozulması ile haram olmaz. Fakat etler kokunca yenmesi haram olur. Süt, tereyağı, zeytinyağı kokmakla haram olmaz. Yiyeceklere gelince, bunlar bozulurda keskinleşirse temizliklerini yitirir. Onun için yenmeleri haram olur.
Müslümanların, her yiyecek ve içeceğin hem içeriğine hem de zararlı olup olmadığına dikkat etmeleri gerekmektedir.
Selam ve dua ile...
Sorularla İslamiyet Editör
|
|
|
|
Mesaj göndermeniz için üye olmanız gerekmektedir.
|
|
